วันเกิด และ ระบบที่ผุดกำเนิด (Emerging Systems)

วันนี้เป็นวันเกิดของผมครบรอบ 28 ปี และก็เป็นวันที่ผมเกิดอยากเปลี่ยนอะไรใหม่ๆ
โดยการเขียน blog ให้ต่อเนื่องขึ้น เริ่มจากความหมายของ Emerging Systems ที่เป็น
ชื่อของ Blog นี้เลย ว่าจะเกี่ยวกับ Future Society, Social Networks และ KM อย่างไร

Emerge หมายถึงการ "ผุดโผล่" ขึ้นมา เช่นเหตุการณ์บางอย่างที่แรกๆ ก็ดูเหมือนเล็กๆ
แต่พอผ่านไปๆ ก็เติบโตอย่างรวดเร็ว จนมาวันหนึ่ง เราก็จะประหลาดใจว่า ทำไมเรื่อง
เล็กๆ ที่เปลี่ยนแปลงโลกไปอย่างมากมายขนาดนี้

Systems หมายถึง ระบบใหญ่ที่เกิดจากระบบย่อยๆ หลายระบบประกอบกัน อาการ
ผุดโผล่หรือผุดบังเกิดนี้ เป็นสิ่งที่มักจะเกิดขึ้นในระบบที่ซับซ้อน เรื่องเล็กๆ เมื่อมีการ
ขยายผลแบบป้อนกลับ (reinforced loop) ก็สามารถเติบโตกลายเป็นเรื่องใหญ่ได้รวดเร็ว
ทั้งนี้หากเราเข้าใจกลไกของระบบได้ดี เราก็สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงใหญ่ๆ ได้โดย
เริ่มจากเรื่องเล็กๆ รวมทั้งสามารถตรวจพบและป้องกันปัญหาใหญ่ ได้ตั้งแต่มันยังเล็กอยู่

Future Society หมายถึง สังคมโลกอนาคต เป็นตัวอย่างสำคัญของ Emerging Systems
ที่มีองค์ประกอบหลายๆ ด้านซับซ้อน เช่น โลกาภิวัฒน์ในทางการเมือง เศรษฐกิจ สังคม
โดยมี เทคโนโลยีเป็นปัจจัยพื้นฐานที่สำคัญ หากมองในกระแสความสัมพันธ์แบบเหตุผล
จะเห็นว่า technology กำหนดรูปแบบวิธีการสื่อสารของคน ซึ่งวิธีการสื่อสารก็จะเป็นตัว
กำหนดพฤติกรรมของคนทั้งในด้าน สังคม(การรวมกลุ่ม การช่วยเหลือและร่วมมือ)
เศรษฐกิจ (การซื้อขาย แลกเปลี่ยน) และการเมือง (อำนาจสั่งการ และการหาข้อตกลง)
โดยผมจะสนใจเรื่องสังคมเป็นพิเศษ เพราะสังคมเป็นฐานของเศรษฐกิจและการเมือง

Social Networks หมายถึงเครือข่ายทางสังคม ซึ่งเป็นหัวข้อที่ผมเลือกจะทำวิจัย Ph.D.
ในระยะ 6-7 ปีที่ผ่านมามีงานวิจัยในเรื่องโครงสร้างและการทำงานของ Networks
ออกมามากมาย มีคนเป็นหนังสือขายดีอย่างน้อยก็ 3 เล่ม คือ
Linked: The New Science of Networks by Albert-László Barabási
Nexus: Small Worlds and the Groundbreaking Science of Networks by Mark Buchanan
Six Degrees: The Science of a Connected Age by Duncan J. Watts
ผมอ่านแล้ว รู้สึกสนใจเป็นพิเศษ ในประเด็นที่ว่าการเชื่อมโยงกันของคน ผ่านทางช่อง
ทางปกติ (face-to-face) และผ่านทางสื่อใหม่ๆ อย่าง blog, มือถือ, IM
น่าจะเป็นรากฐานของโครงสร้างสังคม (รวมถึงเศรษฐกิจและการเมืองด้วย) ในโลกอนาคต
หากมีความเข้าใจเรื่อง network ก็สามารถเห็นโอกาสทำสิ่งดีๆ และป้องกันสิ่งไม่ดีๆ ที
กำลังจะเกิดในอนาคตได้

สุดท้ายคือเรื่องการจัดการความรู้ (KM) ซึ่งผมเห็นว่า เป็นกระบวนการที่สำคัญที่สุด
ที่จะเกิดอยู่บน social network ในโลกอนาคต กิจกรรมทั้งหลายของมนุษย์ (เศรษฐกิจ
การเมือง และสังคม) ล้วนแล้วแต่ต้องอาศัยความรู้ทั้งสิ้น (ยุค Knowledge-based)
และตอนนี้ผมก็มาทำงานอยู่ที่ สคส. ด้วย จึงคาดว่าจะได้ใช้ความรู้ในด้าน Technology
และ Social Network มาสนับสนุนการทำงานของ สคส. ให้ดียิ่งขึ้นได้ต่อไป